Kanon dzieł do matury z historii sztuki, część 7: sztuka XX wieku

Cześć! Witam Cię serdecznie w kolejnym, ostatnim już artykule z serii poświęconej kanonowi dzieł do matury z historii sztuki. Zarówno w tym, jak i poprzednich wpisach znajdziesz  kompletną listę wszystkich dzieł, które musisz znać z danej epoki, a dodatkowo również pigułkę najważniejszych informacji dotyczących jej kontekstu – chronologii, wydarzeń historycznych i terminologii artystycznej. To naprawdę dobry start do dalszej nauki poszczególnych epok. Czytaj więc i korzystaj!

Na sam koniec została nam sztuka XX wieku – epoki niezwykle dynamicznej, będącej kulminacją wcześniejszych przemian i prawdziwym szczytem różnorodności kierunków artystycznych. To czas, w którym „-izmy” mnożą się i rozwijają w zawrotnym tempie, tworząc złożoną mapę stylów. Artyści świadomie buntują się przeciwko tradycji, eksperymentują i redefiniują pojęcie sztuki, często podważając jej dotychczasowe granice.

Zaczynamy!

XX wiek – najważniejsze daty

• 1903 – pierwszy lot samolotu braci Wright
• 1914-1918 – I wojna światowa
• 1917 – rewolucja październikowa
• 1918 – odzyskanie niepodległości przez Polskę
• 1919 – traktat wersalski
• 1928 – odkrycie penicyliny
• 1929 – Wielki Kryzys
• 1936 – uruchomienie pierwszej stacji telewizyjnej
• 1939-1945 – II wojna światowa
• 1968 – wydarzenia marca 1968
• 1969 – lądowanie misji Apollo 11 na Księżycu
• 1980 – powstanie „Solidarności”
• 1981-1983 – stan wojenny w Polsce
• 1989 – upadek Muru Berlińskiego
• 1993 – powstanie Unii Europejskiej

XX wiek – artystyczny podział epoki

• ARCHITEKTURA XX WIEKU

• RZEŹBA EUROPEJSKA PRZEŁOMU WIEKÓW

• I POŁ. XX WIEKU SZTUKI PLASTYCZNE

  • FOWIZM

  • PROTOEKSPRESJONIZM

  • EKSPRESJONIZM 

  • KUBIZM, SECTION D’OR, ORFIZM

  • FUTURYZM

  • POCZĄTKI ABSTRAKCJI

  • KONSTRUKTYWIZM

  • NEOPLASTYCYZM

  • DADAIZM

  • SURREALIZM

  • NOWA RZECZOWOŚĆ

  • SZKOŁA PARYSKA

  • ART DECO

  • AMERYKAŃSKI REALIZM

  • SOCREALIZM

• II POŁ. XX WIEKU SZTUKI PLASTYCZNE

  • EKSPRESJONIZM ABSTRAKCYJNY

  • COLOR FIELD PAINTING

  • POP-ART

  • NOWY REALIZM

  • ART BRUT

  • OP-ART

  • GRUPA „ZERO”

  • HAPPENING, ENVIRONMENT, PERFORMANCE

  • NOWA FIGURACJA

  • MINIMAL ART

  • SZTUKA KONCEPTUALNA

  • LAND ART

  • ARTE POVERA

  • HIPERREALIZM

  • ARTYŚCI POZA KIERUNKAMI

• SZTUKA POLSKA XX WIEKU

  • FORMIZM

  • GRUPA „BUNT”

  • GRUPA „RYTM”

  • KONSTRUKTYWIZM

  • KOLORYZM

  • GRUPA „ARTES”

  • GRUPA KRAKOWSKA

  • ARTYŚCI POZA KIERUNKAMI

XX wiek – terminologia

Tradycyjnie już przygotowałam też dla Ciebie zestaw 20 najważniejszych terminów, bez których trudno mówić o sztuce XX wieku. Sprawdź, czy na pewno znasz je wszystkie.

Jeśli trafisz na pojęcie, którego nie kojarzysz, koniecznie sięgnij do „Słownika terminologicznego sztuk pięknych”. To jedna z absolutnie podstawowych publikacji w przygotowaniu do egzaminu, must-have każdego Maturzysty 🙂

• ABAKAN
• AKCJONIZM WIEDEŃSKI
• ALL-OVER PAINTINGS
• AMBALAŻ
• AWANGARDA
• BIENNALE
• BRUTALIZM
• DEKONSTRUKTYWIZM
• DRIPPING
• ÉCOLE DE PARIS
• FROTAŻ
• GRATAŻ
• INFORMEL (TASZYZM)
• INSTALACJA
• MALARSTWO MATERII
• MOBILE
• MODULOR
• READY MADE
• SERIGRAFIA
• SZKOŁA NOWOJORSKA

XX wiek – kanon dzieł do matury

Czas na najważniejsze, czyli listę dzieł z XX wieku, które trzeba znać do matury. Jak pewnie się domyślasz – jest bardzo długa, zdecydowanie najdłuższa ze wszystkich epok! Pamiętaj jednak, że samo zapamiętanie tytułów nie wystarczy. Warto od razu ćwiczyć analizę formalną na wybranych przykładach prac i przygotowywać konspekty wypracowań.

Architektura i rzeźba XX wieku w Europie

• Peter Behrens
  • hala turbin AEG w Berlinie
  • fabryka farb w Höchst
• Max Berg, wnętrze Hali Stulecia we Wrocławiu
• Hans Poelzig
  • Pawilon Czterech Kopuł we Wrocławiu
  • Teatr Wielki w Berlinie, widownia
  • biurowiec IG Farben we Frankfurcie nad Menem (obecnie budynek Uniwersytetu)
• Erich Mendelsohn
  • Obserwatorium Einsteina w Poczdamie
  • Dom towarowy Schocken w Stuttgarcie
• Chrysler Building w Nowy Jork
• Raymond Hood, Centrum Rockefellera, Nowy Jork
• Empire State Building, Nowy Jork
• The Daily Express Building, Londyn
• Antonio Sant’Elia, projekt wieżowca z La Citta Nuova
• Walter Gropius i Adolf Meyer, fabryka „Fagus”, Alfeld an der Leine
• Walter Gropius, siedziba szkoły Bauhaus w Dessau
• Mies van der Rohe
  • osiedle Weißenhof, Stuttgart
  • Pawilon Barceloński
  • willa Tugendhatów w Brnie
  • willa Pani Farnsworth w Plano w Illinois
  • Seagram Building, Nowy Jork
  • Nowa Galeria Narodowa, Berlin
• Le Corbusier
  • dom bliźniaczy w Stuttgarcie, osiedle Weissenhof
  • willa Savoye w Poissy
  • Centrosojuz w Moskwie
  • dom studentów szwajcarskich w Paryżu
  • Modulor
  • Jednostka Mieszkalna w Marsylii (Unite d’Habitation)
  • kaplica Notre-Dame du Haut w Ronchamp
  • Narodowe Muzeum Sztuki Zachodniej w Tokio
• Charlotte Perriand, Biuro projektowe Le Corbusiera, projekt fotela Lc4
• Frank Lloyd Wright
  • Robie House (z cyklu domy prerii)
  • Imperial Hotel w Tokio
  • zakłady Johnson Wax w Madison
  • willa Kaufmanna (Dom nad wodospadem) w Pensylwanii
  • sklep V.C. Morrisa w San Francisco
  • dom syna Davida koło Phoenix
  • Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku
• Gerrit Rietveld
  • willa Pani Schröder w Utrechcie
  • szkoła muzyczna w Zeist
• Pieter Oud, osiedle Kiefhoek w Rotterdamie
• Konstanty Mielnikow, Klub Zakładów im. Rusakowa w Moskwie
• Tadeusz Tołwiński, gmach Muzeum Narodowego w Warszawie
• Alvar Aalto
  • Dom studencki w Cambridge
  • opera w Essen
  • „Finlandia Talo”, Centrum Kongresowe i Sala Koncertowa w Helsinkach
  • projekt krzesła „Paimio” (1932) oraz szklanej wazy (1936)
• Eero Saarinen
  • Gateway Arch – Łuk Jeffersona w Saint Louis w USA
  • General Motors w Warren
  • Terminal TWA na lotnisku Kennedy’ego w Nowym Jorku
• Oscar Niemeyer i Le Corbusier, budynek ONZ w Nowym Jorku
• Oscar Niemeyer
  • kościół św. Franciszka w Pampulha
  • dom Niemeyera w Berlinie
  • Centrum Kongresowe w Brasílii (Brazylia)
  • budynek kasyna na Maderze
  • katedra w Brasílii (Brazylia)
  • Centrum Sztuki Nowoczesnej w Niterói
• Maciej Nowicki, Hala Raleigh (Paraboleum) w Północnej Karolinie
• Kenzo Tange
  • Muzeum Pokoju w Hiroszimie
  • katedra NMP w Tokio
• Hans Scharoun, Filharmonia w Berlinie
• Felix Candela, Restauracja w Xochimilco w Meksyku
• Pier Luigi Nervi, Pałacyk Sportu w Rzymie
• Buckminster Fuller
  • Willa Dymaxion, dom własny architekta
  • Kopuła dla warsztatów kolejowych w Baton Rouge
  • kopuła geodezyjna w Montrealu, Expo 1967
• Jørn Utzon, Opera w Sydney
• Louis Kahn, kościół unitariański w Rochester w Nowym Jorku
• Lew Rudniew
  • Uniwersytet Łomonosowa w Moskwie
  • Pałac Kultury i Nauki w Warszawie
• Nowa Huta w Krakowie, Plac Centralny
• MDM w Warszawie (Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa)
• Renzo Piano i Richard Rogers, Centrum Pompidou w Paryżu
• Charles Moore, Piazza d’Italia (Nowy Orlean, USA)
• James Stirling
  • Clore Gallery, część Tate Britain Gallery, Londyn
  • Neue Staatsgalerie, Stuttgart
• Phillip Johnson, 550 Madison Avenue (wcześniej AT&T Building, Sony Building, Sony Plaza), Nowy Jork
• Ieoh Ming Pei, Piramida na dziedzińcu Luwru
• Johann Otto von Spreckelsen, La Defense, Wielki Łuk Braterstwa w Paryżu
• Kengo Kuma, M2 Building, Tokio
• Norman Foster
  • Reichstag w Berlinie (przebudowa budynku)
  • przebudowa wewnętrznego dziedzińca British Museum w Londynie
  • ratusz w Londynie
  • Metropolitan w Warszawie
  • Budynek Towarzystwa Reasekuracyjnego Swiss Re w Londynie
• Frank O. Gehry
  • Vitra Design Museum pod Bazyleą
  • Tańczący dom w Pradze
  • Muzeum Guggenheima w Bilbao
• Daniel Libeskind
  • Muzeum Żydowskie w Berlinie
  • Złota 44 w Warszawie
  • Muzeum Wojskowo – Historyczne Bundeswehry w Dreźnie
• Richard Meier, Muzeum Ołtarza Pokoju Ara Pacis
• Rainer Mahlamaki, Muzeum Żydów Polskich POLIN w Warszawie
• Constantin Brâncuşi
  • Śpiąca muza
  • Pocałunek
  • Męski tors
  • Panna Pogany
  • Księżna X
  • Nowonarodzony/Noworodek
  • Ptak w przestrzeni
  • Początek świata
  • Brama pocałunku
  • Niekończąca się kolumna
• Umberto Boccioni
  • Jedyna forma ciągłości w przestrzeni
  • Rozwinięcie butelki w przestrzeni
  • Dynamizm konia wyścigowego
• Alexander Calder
  • Cyrk Caldera
  • Mobile
  • Paw
  • Un de ceux-là
  • Ogniste miecze
  • Ryba
  • Czarna wdowa
• Henry Moore
  • Matka i dziecko
  • Spoczywająca postać
  • Rodzina
  • Król i królowa
  • Wielka leżąca
  • Pomnik Energii Atomowej
  • pomnik pokoju
  • Jajko
• Barbara Hepworth
  • Matka i dziecko
  • Forma zagięta w wewnętrzną formę
  • Orzeł włoski
  • Rodzina człowiecza
• Alberto Giacometti
  • Point a l’oeil
  • Pałac o 4 nad ranem
  • Postać krocząca
  • Plac
  • Pies
  • Las/Polana
  • Wenecjanka/Stojąca kobieta
  • Kot
  • Anette
  • Janette
  • Plecy
• Alexander Archipenko
  • Médrano II
  • Gondolier
  • Kobieta czesząca włosy
• Jacques Lipchitz
  • Radość życia
  • Para
  • Matka i dziecko
  • Narodziny muz
• Amedeo Modigliani
  • Głowa
  • Głowa kobiety
• Georgia O’Keeffe, Abstrakcja
• Naum Gabo
  • Głowa kobiety
  • Głowa konstruktywistyczna nr 2
  • Translucent Variation on Spheric Theme
• Raoul Hausmann, Mechaniczna głowa/Duch naszych czasów
• Man Ray, Odnowiona Wenus
• Gutzon Borglum, Prezydenckie portrety na Mount Rushmore w Dakocie Południowej
• Hans (Jean) Arp
  • Bagaż rozbitka (asamblaż)
  • Demeter
  • Rzeźba klasyczna
• Salvador Dali
  • Retrospektywne popiersie kobiety
  • Dżdżysta taksówka
  • Anioł surrealistyczny
• Meret Oppenheim, Śniadanie w futrze
• Max Ernst
  • Koziorożec
  • Król grający z królową
• Jean Tinguely
  • Maszyna do rysowania z cyklu Abstrakcyjne automaty
  • Méta-Matic nr 10
• Hans Bellmer, Lalka
• Ossip Zadkine, Rozdarte miasto
• Jasper Johns, Dwie puszki piwa
• Marisol (Marisol Escobar), Miłość
• Charles Frazier, Amerykański akt
• Claes Oldenburg
  • Gigantyczny hamburger
  • Miękki sedes
• Allen Jones, Krzesło
• Niki de Saint-Phalle, Czarna Wenus
• Christo, Pakunek na stole (ambalaż)
• Frank Stella, Newburgh
• Louise Bourgeois, Maman, Bilbao

Sztuka I połowy XX wieku (sztuki plastyczne)

• Henri Matisse
  • Radość życia
  • Harmonia w czerwieni
  • Taniec
  • Muzyka 
  • Przepych, spokój, rozkosz
  • Otwarte okno w Collioure
  • Portret żony z zieloną pręgą
  • Portret kobiety w kapeluszu/Pani Matisse
  • La Luxe II
  • Algierka
  • Złote rybki
  • Niebieskie okno
  • Żółta firanka
  • Akt różowy
  • Wielkie, czerwone wnętrze
  • kaplica w Vence
  • Smutek króla
• André Derain
  • Most Westminsterski
  • Estaque
  • Most Charing Cross
  • Hyde Park
• Maurice Vlaminck
  • Czerwone drzewa
  • Barki na Sekwanie
  • Ulica w Marly-le-Roi
  • Restauracja w Marly-le-Roi
• Raoul Dufy
  • 14 lipca w Hawrze
  • Akt stojący
  • Reklamy w Trouville
  • Regaty
• Albert Marquet, Plaża w Fecamp
• Kees van Dongen
  • Soprano singer
  • Romka
  • Ziarenko maku
• James Ensor
  • Wjazd Chrystusa do Brukseli
  • Intryga
  • Szkielety walczące o marynowanego śledzia
  • Maski i śmierć
  • Autoportret wśród masek
• Edward Munch
  • Śmierć
  • Taniec życia
  • Chore dziecko
  • Melancholia
  • Krzyk
  • Rozpacz
  • Śmierć w pokoju chorego
  • Niepokój
  • Dojrzewanie
  • Madonna 
  • Popiół
  • Wampir
  • Pocałunek
  • Dziewczynki na moście
• Ernst Ludwig Kirchner
  • Ulica w Dreźnie
  • Siedząca kobieta
  • Marzella
  • Autoportret z modelką
  • Portret kobiety
  • Sąd Parysa
  • Nollendorfplatz
  • Scena ulic Berlina
  • Ulica Berlina
  • Postdamer Platz
  • Kobiety na ulicy
  • Autoportret jako żołnierz
  • Brama Brandenburska
  • Erna z papierosem
  • Wizyta
  • Autoportret (grafika)
• Emil Nolde
  • Ostatnia wieczerza
  • Ukrzyżowanie z cyklu Życie Chrystusa
  • tryptyk Maria Egipcjanka
  • Prorok
• Karl Schmidt-Rottluff
  • Po kąpieli
  • Trzy akty
  • Lato
  • Kobieta z torebką
  • Kobieta w błękicie
• Erich Heckel
  • Biały dom w Dangast
  • Młyn w Dangast
  • Leżąca dziewczyna
  • Franzi, dziewczyna z lalką
• Max Pechstein
  • Siedzący akt kobiecy
  • Głowa kobiety
  • Pod drzewami
• Oskar Kokoschka
  • Morderca, nadzieja kobieta
  • Narzeczona wiatru
• Wassily Kandinsky
  • Błękitny jeździec
  • Pociąg w Murnau
  • Kościół w Murnau
• Franz Marc
  • Żółta krowa
  • Błękitne konie
  • Los zwierząt
• August Macke
  • Portret z jabłkami
  • Portret Franza Marc’a
  • kościół NMP w Bonn
  • Dziewczyny w zieleni
• Paul Klee
  • Maszynka do ćwierkania
  • Złota rybka
  • Senecio
  • Ad Parnassum
  • Wieczorny ogień
  • Rewolucja wiaduktu
  • Waza
  • Heroiczne róże
  • Anioł
• Chaim Soutine
  • Wariatka
  • Domy
  • Kucharz
  • Dziewczynka z lalką
• Egon Schiele
  • Autoportret
  • Portret Wally
  • Autoportret
  • Dziewczyny w zielonych pończochach 
  • Przytulenie
  • Siedząca kobieta ze zgiętymi kolanami/Żona artysty
• Georges Rouault
  • Stary król
  • Ukrzyżowania
  • Joanna d’Arc
  • Święte oblicze
• Pablo Picasso
  • Życie
  • Asceta
  • Stary Żyd (i chłopiec)
  • Stary gitarzysta
  • Arlekin na czerwonej kanapie
  • Rodzina kuglarzy
  • Akrobatka na kuli
  • Dwa bracia
  • Chłopiec prowadzący konia
  • Portret Gertrudy Stein
  • Panny z Awinionu
  • Kompozycja z czaszką
  • Autoportret
  • Kobieta z wachlarzem
  • Kobieta grająca na mandolinie
  • Fabryka w Horta de Ebro
  • Portret Vollarda
  • Akordeonista
  • Skrzypce i gitara
  • Martwa natura z wyplatanym krzesłem
  • Gitara, nuty i kieliszek
  • Gitara
  • Mandolina
  • Martwa natura ze skrzypcami
  • Kąpiące się
  • Kobiety biegnące na plaży
  • Trzy Gracje
  • Ukrzyżowanie
  • Dziewczyna przed lustrem
  • Minotaur z żoną
  • Guernica
  • Szlochająca kobieta
  • Maya, córka artysty z lalką
  • Masakra w Korei
  • Kobiety algierskie
  • Las Meninas
  • Śniadanie na trawie
• Georges Braque
  • Domy w Estaque
  • Mandolina
  • Dziewczyna z mandoliną
  • Portugalczyk
  • Naczynie owocowe i szkło
  • Gitara i klarnet
  • Martwa natura Le Jour
  • Martwa natura – czarne ryby
• Fernand Léger
  • Akty w lesie
  • Mechanik
  • Wielkie śniadanie
  • Mona Lisa z kluczami
  • Rowerzysta
  • Rodzina rowerzysty
  • Konstruktorzy
• Robert Delaunay
  • Pole Marsowe – czerwona Wieża Eiffla
  • Okna symultaniczne
  • Formy koliste – słońce i księżyc
  • Formy koliste – księżyc nr 3
  • Rytm i radość życia
  • Rytm
• Sonia Delaunay
  • Pryzmaty elektryczne
  • projekty sukienek symultanicznych
  • projekt malarski karoserii Matry M530
• Umberto Boccioni
  • Siły ulicy
  • Ulica między domami/Ulica wchodzi do domu
  • Elastyczność
  • Wizja symultaniczna
  • Dynamizm cyklisty
• Giacomo Balla
  • Dynamizm psa na smyczy
  • Merkury przechodzący przed słońcem
  • Latarnia
  • Ręka skrzypka
  • Dziewczynka biegnąca na balkonie
  • Szybkość samochodu i światło
  • Abstrakcyjna prędkość + dźwięk
• Gino Severini
  • Taniec Pan Pan w Monico
  • Błękitna tancerka
  • Dynamizm tancerki
  • Dynamiczne hieroglify. Bal Tabarin
  • Wizualna synteza idei wojny
  • Pancerny pociąg w akcji
• Carlo Carrà, Pogrzeb anarchisty Gallego
• Luigi Russolo
  • Bunt/Rewolta
  • Dynamizm automobilu
  • Przenikanie się: domy + światło + niebo
• Hilma af Klint
  • Ewolucja, Nr 13, Grupa VI
  • Grupa IX/ SUW, Łabędź, Nr 16
  • Grupa X/ Nr 1, Ołtarz
• Wassily Kandinsky
  • Improwizacja 6
  • Akwarela abstrakcyjna
  • Improwizacja 19
  • Improwizacja 21
  • Improwizacja 28
  • Małe przyjemności
  • Kwadraty i koła
  • Żółty-czerwony-niebieski
• Natalia Gonczarowa, Rajonistyczne lilie
• Michaił Łarionow, Czerwony rajonizm
• Władimir Tatlin
  • Niebieski kontrrelief
  • Pomnik trzeciej Międzynarodówki
  • Letatlin
• Alexander Rodczenko
  • Czarne na czarnym/Abstrakcja nr 80
  • Tryptyk w trzech kolorach podstawowych
  • plakat Pro eto (fotomontaż)
  • Portret matki
  • Włodzimierz Majakowski
  • kolaż Lila Brik promująca czytelnictwo
  • Krytyk Osip Brik
  • plakat filmowy do Pancernika Potiomkin
  • okładka czasopisma „Nowym Lef” nr 6 z 1927
  • Na demonstracje
  • Dziewczyna (z aparatem Leica)
• El Lissitzky
  • Czerwonym klinem uderz w białych
  • ilustracje do bajki o dwóch kwadratach
  • Trybuna Lenina
  • Proun
• Kazimierz Malewicz
  • Anglik w Moskwie
  • Czarny kwadrat na czarnym tle
  • Kwadrat czarny i czerwony
  • Biały kwadrat na białym tle
  • Kompozycja suprematyczna nr 55
  • Architekton
• Piet Mondrian
  • Kwitnąca jabłoń
  • Szare drzewo
  • Plus i Minus
  • Kompozycja w kwadracie z szarymi liniami
  • Kompozycja z czerwonym, żółtym i niebieskim kwadratem
  • Kompozycja w kwadracie z czerwonym, żółtym i niebieskim
  • Kompozycja z dwoma liniami
  • Kompozycja z żółtymi liniami
  • New York City
  • Broadway Boogie Woogie
• Theo van Doesburg
  • Rytm rosyjskiego tańca
  • Kompozycja V
  • Kontrkompozycja XV
  • Aubette, Strasburg
• Gerrit Rietveld
  • projekt krzesła neoplastycznego (fotel czerwono-niebieski)
  • Willa Schröder w Utrechcie
• Pieter Oud, Café De Unie w Utrechcie
• Hugo Ball w stroju biskupa, Cabaret Voltaire, Zurych
• Hans Arp
  • Kompozycja
  • Duo-collage
  • kompozycja przedrukowana w piśmie „361” nr 8 z 1919
  • projekt witraży na klatce schodowej Aubette w Strasburgu
  • Pasterz chmur
  • Tancerka
  • Konfiguracja
• Raoul Hausmann, Dad wygrywa
• Kurt Schwitters
  • Das Undbild
  • Merzbild 32A
  • Merzbau w willi artysty w Hanowerze
• Marcel Duchamp
  • Akt schodzący po schodach
  • Młynek do czekolady
  • Koło od roweru
  • Suszarka do butelek
  • Fontanna
  • Wieszak
  • L. H. O. O. Q.
  • Panna młoda rozbierana przez swych kawalerów jednak/Wielka szyba
  • Marcel Duchamp jako Rose Sélavy
  • Rotoreliefy
  • Walizka/Pudełko w walizce
• Marcel Duchamp, Man Ray, Hodowla kurzu
• Man Ray
  • Podarunek
  • Przedmiot do zniszczenia
  • przykładowa Rayografia
  • Skrzypce Ingresa
  • Kobieta
  • Łzy
• Francis Picabia
  • 291
  • Machine turn quickly
  • Parada miłości
• André Breton, przedmioty-poematy
• André Masson, przykład rysunku automatycznego
• Giorgio de Chirico
  • Zagadka czasu
  • Tajemnica i melancholia ulicy
  • Ostrzegawczy portret Apollinaire’a
  • Melancholia
  • Niepokojące muzy
  • Hektor i Andromacha
• Yves Tanguy
  • Mamo, tata jest ranny
  • Horyzonty
• Joan Miró
  • Karnawał arlekina
  • Wnętrze holenderskie
  • Ważka z czerwonymi skrzydłami
  • Nokturn
• Paul Delvaux
  • Miasto syren
  • Śpiąca Wenus
  • Świątynia
• Max Ernst
  • Słoń Celebes
  • Ubu imperator
  • Matka Boska karcąca Dzieciątko
  • Uciekinier z cyklu Historia naturalna
  • Wielcy kochankowie
  • Kwiaty muszelek z cyklu Kwiaty
  • Oko ciszy
  • Europa do deszczu II
• René Magritte
  • Kochankowie
  • To nie jest fajka/Zdrada obrazu
  • Zakochani
  • Świat utracony
  • Sennik
  • Dola człowiecza
  • Gwałt
  • Kondycja ludzka
  • Kąpiąca się od jasnego do ciemnego
  • Terapeuta
  • Stopnie lata
  • Czarna magia
  • Balkon według Maneta
  • Pokój przesłuchań
  • Golconda
  • Królestwo światła
  • Zamek w Pirenejach
  • Mężczyzna w meloniku
  • Dwie tajemnice
• Salvador Dali
  • Dziewczyna
  • Uporczywość pamięci
  • Sześć zjaw Lenina na fortepianie
  • Portret Mae West
  • Kanibalizm
  • Miękka konstrukcja z gotowaną fasolką
  • Płonąca żyrafa
  • Oblicze wojny
  • Dżdżysta taksówka z serii Ubranych samochodów
  • Geopolityczne dziecko obserwujące narodziny nowego człowieka
  • Sen spowodowany lotem pszczoły wokół owocu granatu na sekundę przed przebudzeniem
  • Kuszenie św. Antoniego
  • Leda Atomowa
  • Chrystus od św. Jana
  • Ukrzyżowanie
  • Ostatnia wieczerza
  • Autoportret
  • Sen Kolumba
  • Wenus z Milo z szufladami
  • Słoń przestrzenny
• George Grosz
  • Miasto
  • Metropolis
  • Pogrzeb (dla Oskara Panizzy)
  • Chcę Cię wielbić o piękności z cyklu Ecce Homo
  • Republika automatów
  • Filary społeczeństwa
  • Artysta i modelka
• Max Beckmann
  • Noc
  • Tańce w Baden Baden
  • Autoportret
  • Sen o Monte Carlo
• Otto Dix
  • Niech żyje piękno
  • Portret rodziców
  • grafika z cyklu Wojna
  • Portret dziennikarki Sylvii von Harden
  • Tryptyk Wielkie miasto
  • Tryptyk Wojna
• Marc Chagall
  • Ja i moja wieś
  • Żołnierz pije
  • Skrzypek
  • Autoportret z siedmioma palcami
  • Ponad miastem
  • Czerwony Żyd
  • Urodziny
  • Białe ukrzyżowanie
  • Wojna
• Amedeo Modigliani
  • Żydówka
  • Portret Picassa
  • Kobieta w kapeluszu
  • Akt siedzący na kanapie
  • Akt leżący
  • Autoportret
• Maurice Utrillo
  • Ulica Norvins na Montmartre w Paryżu
  • Rue Lepic, Le Moulin de la Galette
• Mela Muter
  • Autoportret
  • Autoportret w świetle księżyca
• Eugeniusz Eibisch
  • Leżąca dziewczyna
  • Śpiąca dziewczyna
• Mojżesz Kisling
  • Młoda dziewczyna
  • Portret rudowłosej
  • Mona Luisa
• Tadeusz Makowski
  • Mała Gioconda
  • Kapela dziecięca
  • Powrót ze szkoły
  • Czworo dzieci z trąbą
  • Jazz
  • Mali przyjaciele
  • Promień słońca
  • Szewc
  • Teatr dziecięcy
• Eugeniusz Zak
  • Kobieta z królikiem
  • Syn marnotrawny
  • Pierrot
  • Lutnista
• wejście do Rockefeller Center w Nowym Jorku
• Ellis & Clarke oraz Owen Williams, Gmach Daily Express w Londynie
• Tamara Łempicka
  • Piękna Rafaela
  • Dr Boucard
  • Autoportret w zielonym bugatti
  • Wiosna
  • Muzykantka
  • Dziewczyna w rękawiczkach
  • Bachantka/Blask
  • Śpiąca dziewczyna
  • Puchar winogron
• Grant Wood, American Gothic
• Edward Hopper
  • Błękitny wieczór
  • Automat
  • Stacja benzynowa
  • Nocne marki/Nocne jastrzębie
  • Biuro w małym mieście
• Wiera Muchina, Robotnik i kołchoźnica
• Marian Konieczny, Portret Lenina w Nowej Hucie
• Izaak Brodski
  • Portret Lenina
  • Lenin w fabryce Putilowa
  • Lenin w Smolnem
  • Portret Stalina
• Aleksander Gierasimow, Lenin na trybunie
• Jurij Pimienow, Nowa Moskwa
• Aleksander Kobzdej
  • Podaj cegłę
  • Kamieniarze
• Helena Krajewska, Brygada młodzieżowa na szybkościowcu
• Juliusz Krajewski, Podziękowanie traktorzyście
• Wojciech Weiss, Manifest
• Wojciech Fangor
  • Postaci
  • Matka Koreanka

Sztuka II połowy XX wieku (sztuki plastyczne)

• • Jackson Pollock
    • Wilczyca
    • Moby Dick
    • Kompozycja 1A
    • Drewniany konik nr 10A
    • Lawendowa mgła/Kompozycja nr 1
    • Rytm jesieni (nr 30)
  • Lee Krasner
    • Through Blue
    • Bald Eagle
  • Willem de Kooning
    • Wykopalisko
    • Kobieta I
  • Franz Kline, Obraz nr 2
  • Wols
    • Chusta Weroniki
    • Manhattan
    • Skrzydło motyla
    • Ptak
  • Jean Fautrier
    • Głowa zakładnika nr 14
    • Oradour-sur-Glane
  • Georges Mathieu, Bitwa pod Hastings
  • Mark Rothko
    • Pomarańczowy i żółty
    • Seagram-Murals
    • Czerwony 301
    • Niebieski i szary
    • Czerwony i pomarańczowy
    • tryptyk „Ziemia i Zieleń” w kaplicy uniwersyteckiej w Houston w Teksasie
  • Clyfford Still
    • 1944 nr 2
    • Bez tytułu (1960
  • Helen Frankenthaler, Blue Bellows
  • Barnett Newman
    • Day before one
    • Niebieska para
    • Be I
    • Złamany obelisk
  • Richard Hamilton, Co właściwie sprawia, że nasze mieszkania są tak odmienne, tak pociągające? (fotomontaż, kolaż)
  • Robert Rauschenberg
    • Odaliska
    • Coca cola plan
    • Monogram
    • Kanion
    • kolaż Retroactive (II)
  • Jasper Johns
    • Flaga
    • Biała flaga
    • Trzy flagi
    • Cel z czterema twarzami
    • Tancerze na scenie
  • Claes Oldenburg
    • Dwa cheeseburgery
    • Miękki sedes
    • Spinacz do bielizny
  • George Segal
    • plakat filmowy Cinema
    • Stacja benzynowa
    • Godziny szczytu
  • Edward Kienholz
    • Roxys
    • Tylne siedzenie Dodge’a
    • Szpital stanowy
    • Przenośny pomnik wojenny
  • Tom Wesselmann
    • Martwa natura z szafką
    • Martwa natura nr 28
    • Wanna
    • Kobieta paląca z serii Smoker
    • Wielki amerykański akt nr 98
  • Roy Lichtenstein
    • Młoda dziewczyna z piłką plażową
    • Forget
    • A teraz moi mali, za Francję
    • Świątynia Apolla
    • M-Maybe
  • Andy Warhol
    • Wielka puszka zupy Campbell’s
    • Elvis
    • Marylin Monroe
    • opakowanie płatków Kellogg’s
    • opakowanie płatków mydlanych Brillo
    • Autoportret
    • Autoportret z cieniem
    • Nosorożec
  • Allen Jones
    • Bitwa pod Hastings
    • Wieszak na kapelusze, Stół, Krzesło
  • David Hockney
    • Mężczyzna biorący prysznic w Beverly Hills
    • Portret Nicka Wildera
    • A bigger splash
    • Portret artysty
    • Państwa Clark i Percy
    • cykl Cztery pory roku
  • Peter Black, Spotkanie/Życzę miłego dnia, panie Hockney
  • Raymond Hains, Afisz w jidysz (dekolaż)
  • César
    • Kompresja
    • Wielki kciuk
  • Arman
    • Akumulacja dzbanków
    • Wenus z pędzli do golenia/Żona Sinobrodego
    • Wenus
    • Gwiaździsta noc za van Goghiem
  • Jean Dubuffet
    • Kapelusz z kokardą
    • Pierre Matisse ciemny
    • Emaliowany ogród
    • Gabinet Logiczny, Villa Falbala w Perigny-sur-Yerres
  • Listonosz Cheval, Idealny pałac
  • Adolf Wölfli
    • Irrenanstalt Band-Hain
    • Widok na wyspę Neveranger
  • Josef Albers, W wodzie
  • Victor Vasarely
    • Zebra
    • Attai
    • Arny/Cień
    • Kompozycja BOO
    • Superwibracje
  • Bridget Riley
    • Ruch w kwadratach
    • Upadek
    • Prąd
  • Wojciech Fangor
    • M 39
    • M 82
  • Lucio Fontana
    • Concetti spaziali
    • Concetto spaziale, Attese
    • Concetto spaziale, Venezia
    • Concetto spaziale, New York 10
  • Yves Klein
    • Monochrom czerwony (M 63)
    • Relief błękitny/Niebieski
    • Blue Monochrome
    • Wenus w błękicie
    • Galeria pustych ścian
    • Antropometrie (performance)
    • Skok w pustkę (fotomontaż)
  • John Cage, 4’33’’
  • Allan Kaprow
    • 18 zdarzeń w 6 częściach (happening)
    • Dziedziniec (environment)
    • Nam June Paik oraz Charlotte Moorman, wykonanie utworu Johna Cage’a „26’1.1499” (Fluxus)
  • Joseph Beuys
    • W jaki sposób wyjaśnić sztukę martwemu zającowi (performance)
    • Lubię Amerykę, Ameryka lubi mnie (performance)
    • 7000 dębów (happening)
    • Krzesło z tłuszczem (instalacja)
    • Przesyłka do Polski
  • Gilbert & George, Gilbert & George
  • Marina Abramovic, The artist is present (performance)
  • Dennis Oppenheim, Czytająca pozycja do drugiego stopnia poparzenia
  • Hermann Nitsch, 20. akcja malarska (akcjoniści wiedeńscy)
  • Krzysztof Wodiczko, Pojazd dla bezdomnych
  • Francis Bacon
    • Mężczyzna z mikrofonami/Malarstwo
    • Portret (Head I)
    • Innocenty X, studium według Velazqueza
    • Figura z mięsem
    • Siewca według van Gogha
    • Trzy postaci w pomieszczeniu
    • Studia głowy Georga
    • tryptyk Ukrzyżowanie
    • Akt leżący – Henrietta Moraes
    • Trzy studia Luciena Freuda
    • Maj, czerwiec
  • Robert Morris, Chmura
  • Donald Judd
    • Stack
    • Bez tytułu 1988-1991
  • Joseph Kosuth, Jedno i trzy krzesła
  • Roman Opałka, 1965/1-∞
  • On Kawara, Date Paintings
  • Jerzy Rosołowicz, Kreatorium kolumny stalagnatowej
  • Sol LeWitt, kompozycje ścienne w Chateau d’Oiron we Francji
  • Robert Smithson, Spiralna grobla
  • Richard Long, A Crossing Place
  • Walter de Maria, Świetliste pole
  • Andrzej Łubowski, Ślady
  • Christo
    • Żelazna kurtyna
    • kurtyna w dolinie Rifle, Colorado
    • opakowanie Pont Neuf w Paryżu (ambalaż)
    • opakowanie budynku Reichstagu w Berlinie (ambalaż)
    • opakowanie Łuku Triumfalnego w Paryżu (ambalaż)
  • Michelangelo Pistoletto, Wenus w łachmanach
  • Reiner Ruthenbeck
    • Sterta popiołu III
    • Sterta popiołu VI
  • Giovanni Anselmo, Tors
  • Mario Merz, Przedmiot-kryjówka
  • Duane Hanson
    • Kobieta z wózkiem na zakupy/Klientka supermarketu
    • Turyści
    • Autoportret z modelem
  • Richard Estes
    • Foodshop
    • Supreme Hardware
    • Central Savings z cyklu Pejzaże miejskie
    • Podwójny autoportret
  • Chuck Close
    • Wielki Autoportret
    • portrety hiperrealistyczne, m.in. Mark oraz nowsza tapiseria żakardowa Brad
  • Henri Rousseau zw. Celnikiem
    • Śpiąca Romka
    • Zaklinaczka węży
    • Piłkarze
    • Sen
  • Balthus
    • Ulica
    • Biała spódnica
    • Śniąca Teresa
    • Dziewczynka w fotelu
  • Frida Kahlo
    • Dwie Fridy
    • Autoportret z naszyjnikiem z cierni i kolibrem
    • Autoportret z małpami
  • Georg Baselitz, Portret Franza Dahlema
  • Gerhard Richter
    • Wolfi (fotografia offset)
    • Abstrakcja (1986)
  • Anselm Kiefer, seria Wnętrza
  • David Černý
    • Święty Wacław
    • Shark
  • Maurizio Cattelan, Dziewiąta godzina
  • Kamera Skura & Kunst-Fu, Superstar
  • Jeff Koons
    • Puppy
    • Balloon dog/Magenta
  • Damien Hirst, For the Love of God

Sztuka XX wieku w Polsce

• Leon Chwistek
  • Szermierka
  • Akt kobiecy
  • Salamandry
  • Uczta
  • Wenus
  • Miasto fabryczne
• Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy)
  • Portret Leona Chwistka
  • Autoportret z 1913 roku
  • Autoportret wielokrotny w lustrach
  • Pejzaż australijski
  • Dwie głowy
  • Marysia i Burek na Cejlonie
  • Tworzenie świata
  • Kuszenie
  • Rąbanie lasu – Walka
  • Fantazja – Bajka
  • Autoportret. Ostatni papieros skazańca
  • Portret Marii Nawrockiej (1925)
  • Portret Marii Nawrockiej (1929)
  • Portret Jadwigi Witkiewiczowej
  • Portret Leona Reynela
  • Portret Edwardy Szmuglarowej
  • Autoportret z 1939 roku
• Andrzej Pronaszko
  • Procesja
  • Ucieczka do Egiptu
• Zbigniew Pronaszko
  • Akt formistyczny
  • projekt pomnika Adama Mickiewicza w Wilnie
• Tytus Czyżewski
  • Akt z kotem
  • Madonna z Dzieciątkiem
• Tymon Niesiołowski
  • Toaleta
  • Sielanka
• Stanisław Kubicki, Wieża Babel
• Stefan Szmaj
  • Autoportret III
  • Topole VII
• Jerzy Hulewicz
  • Głowa Chrystusa
  • Krzyż
  • Leda z łabędziem
• Władysław Skoczylas
  • Głowa starego górala
  • Chrystus Frasobliwy
  • Pochód górników
  • Taniec zbójników
  • Pieta
• Zofia Stryjeńska
  • Spotkanie z synem z cyklu Pascha
  • Dyngus
  • Światowid
  • Pory roku (Korowód miesięcy słowiańskich)
  • Tańce polskie
  • Żywioły: ogień i woda
  • dekoracje ścienne na kamienicy na Starym Mieście w Warszawie
  • Zbójnickie ognisko
  • seria Harnasie
  • Prządka
• Eugeniusz Zak
  • Pierrot
  • Krajobraz z wędrowcem
  • Rybak
• Felicjan Szczęsny-Kowarski
  • Głowa żydówki
  • Elektra
• Jan Szczepkowski, ołtarz z kaplicy Bożego Narodzenia
• Henryk Stażewski
  • Martwa natura z dzbankiem
  • Kompozycja fakturowa
  • Ucieczka
  • Kompozycja abstrakcyjna
  • Kompozycja nr 5
  • Kompozycja abstrakcyjna III
  • Relief 12
  • Relief biały 20
  • Biały i szary, relief nr 20
  • Relief miedziany nr 28
  • Relief nr 14
  • Relief mosiężny
  • Relief nr 38
  • Relief nr 9
  • Obraz nr 31
• Katarzyna Kobro
  • Kompozycja przestrzenna nr 4
  • Kompozycja przestrzenna nr 6
  • Kompozycja przestrzenna nr 9
  • Akt dziewczęcy
• Władysław Strzemiński
  • Powidoki światła
  • Powidoki słońca
  • Pejzaż łódzki
  • Sala Neoplastyczna w Muzeum Sztuki w Łodzi
  • Kompozycja unistyczna II (10)
  • Kompozycja unistyczna (1934)
• Mieczysław Szczuka, Autoportret z paletą
• Karol Hiller
  • Kompozycja ze spiralą
  • Kompozycja heliograficzna (XXXVI)
• Barbara i Stanisław Brukalscy, dom własny w Warszawie
• Szymon i Helena Syrkusowie, dom mieszkalny na Saskiej Kępie w Warszawie
• Jan Cybis
  • Martwa natura z butelką w plecionce
  • Martwa natura
  • Martwa natura katalońska
• Hanna Rudzka-Cybisowa, Rogalin
• Zygmunt Waliszewski
  • Książę Józef Poniatowski na koniu
  • Malarz i modelka
  • Uczta renesansowa
  • Uczta II, tzw. wenecka
  • Wyspa miłości
• Piotr Potworowski
  • Wnętrze lasu – Kornwalia
  • Siena
  • Zdarzenie – Kornwalia
  • Cienie balkonów
  • Krajobraz z Łagowa
  • Niebieski pokój
  • Twarz morza
• Artur Nacht-Samborski
  • Portret z twarzą w cieniu
  • Martwa natura z fikusem
• Józef Czapski
  • Opera Leśna w Sopocie
  • Autoportret w lustrach
  • Lśniąca chmura
  • Żółta chmura
• Marek Włodarski (właśc. Henryk Streng)
  • Fryzjer
  • Pan z gramofonem
  • Winogrona i przedmioty
  • Pejzaż morski
  • Ruchoma jesień
• Jerzy Janisch
  • Mona Lisa w sleepingu
  • Siostry
• Jonasz Stern, Akt kobiecy
• Maria Jarema
  • Wyrazy
  • Filtry
  • Godziny
  • Penetracja I
  • Rytm VII
• Jerzy Nowosielski
  • Toaleta
  • Miasto u stóp gór
  • Plaża
  • Ikona
  • Dziewczyny na statku
  • Villa dei misteri
  • Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogarodzicy w Białym Borze
• Tadeusz Kantor
  • Informel
  • Infantka według Velazqueza (asamblaż)
  • Panoramiczny happening morski
  • Lekcja anatomii według Rembrandta
  • Multiple parasolowe
  • Umarła klasa
• Tadeusz Brzozowski
  • Siurpryza
  • Pludry
  • Dyrdy
• Jerzy Tchórzewski
  • Kompozycja
  • Sacrum
• Andrzej Wróblewski
  • Niebieski szofer
  • Matka z zabitym dzieckiem
  • Dziecko i zabita matka
  • Rozstrzelanie IV
  • Rozstrzelanie V
  • Rozstrzelanie VII
  • Kolejka trwa
  • Ukrzesłowienie
• Alina Szapocznikow
  • Pierwsza miłość
  • Usta iluminowane
  • Portret zwielokrotniony
  • Łza
  • Nowotwory uosobione
• Magdalena Abakanowicz
  • Abakan czerwony
  • Zespół czarnych form organicznych
  • Plecy
  • Klatka
  • Katharsis
  • Agora
• Władysław Hasior
  • Prometeusz (pomnik Ofiarom zbrodni hitlerowskich – społeczeństwo Zakopanego)
  • Wyszywanie charakteru
  • pomnik Dziecom Zamojszczyzny 1944
  • Ogniste ptaki
• Jerzy Jarnuszkiewicz
  • Kompozycja drogowskazowa
  • pomnik Małego Powstańca w Warszawie
• Adam Myjak
  • Thanatos
  • Nadzieja
• Jan Lebenstein, witraż, kaplica (sala posiedzeń) polskich pallotynów w Centre du Dialogue, Paryż
• Jerzy Duda-Gracz
  • Hamlet Polny
  • Babel
  • Józefowi Chełmońskiemu
  • Melancholia
• Natalia LL, Sztuka konsumpcyjna
• Mirosław Bałka
  • Pamiątka I Komunii Świętej
  • Święty Wojciech
  • Chłopiec i orzeł
• Zdzisław Beksiński, Bez tytułu (1983)
• Katarzyna Kozyra
  • Piramida zwierząt
  • Olimpia
• Robert Rumas, Termofory
• Zbigniew Libera
  • Lego, obóz koncentracyjny
  • Pozytywy
• Stefan Gierowski
  • OBRAZ DCLXXVIII
  • DCCXLIII
• Igor Mitoraj
  • Eros spętany
  • Ikar
  • Centaur
• Piotr Uklański, Naziści
• Dorota Nieznalska, Królowa Polski
• Karolina Breguła, Niech nas zobaczą
• Rafał Ołbiński, Kształt intymnej iluzji
• Jacek Waltoś, Oczekiwanie
• Gustaw Zemła, Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach
• Bronisław Linke
  • Autobus
  • Kanibalizm

Psst, jeśli chcesz dostać ode mnie całą listę dzieł do matury, zapisz się na specjalny, darmowy Newsletter Maturalny Art Freaka, który wysyłam do Ciebie 2 razy w miesiącu. Jeśli jeszcze go nie dostajesz, tutaj wrzucam link: zapisz się tutaj!

A jeśli chcesz mieć pod ręką nie tylko listę dzieł, ale też ich ilustracje – koniecznie zajrzyj do sklepu Art Freaka po kultowe FISZKI 2.0. Od lat to nasz bestseller i najchętniej wybierany produkt, który uratował życie tysiącom maturzystów!

XX wiek – Korki z historii sztuki na YT

Na sam koniec – jeszcze dwa darmowe materiały! Na kanale Art Freaka znajdziesz dwa odcinki słynnej serii Korki z historii sztuki, poświęcone sztuce XX wieku. Tutaj znajdziesz odcinek O KUBIZMIE, a tutaj z kolei O SUPREMATYZMIE. 

Dodatkowo pod filmami czekają na Ciebie bezpłatne karty pracy – możesz je pobrać, uzupełnić i od razu sprawdzić w praktyce ile zapamietał_ś z odcinka. Wskakuj koniecznie na kanał Art Freaka!

Mam nadzieję, że sztuka XX wieku nie wydaje Ci się już taka straszna 🙂 

Dziękuję, że tu jesteś i czytasz bloga. Mam ogromną nadzieję, że posty z serii o kanonie maturalnym były dla Ciebie przydatne ♥

Jeżeli chcesz jeszcze skuteczniej przygotować się do matury z historii sztuki i potrzebujesz gotowych i sprawdzonych materiałów do nauki, w moim sklepie znajdziesz mnóstwo przydatnych rzeczy – od kompletnych zestawów prezentacji ze wszystkich epok (tutaj ze sztuki XX wieku) po kultowe fiszki maturalne 2.0, czyli prawdziwy must-have hiszowego maturzysty!

Trzymam kciuki za Twoją naukę i służę wsparciem ♥

Kasia, Art Freak