Korki z Historii Sztuki – malarstwo rokokowe we Francji

Witam Cię serdecznie w czwartym już poście z trzeciego sezonu Korków z Historii Sztuki, czyli ulubionej serii Maturzystów na kanale YouTube i blogu Art Freaka. 

W poprzednim odcinku zajmowaliśmy się świecką architekturą gotyku, a konkretnie ratuszami miejskimi. Jeśli jeszcze go nie czytał_ś albo chcesz powtórzyć sobie ten temat przed maturą – koniecznie zajrzyj, tutaj zostawiam Ci do niego link.

Pamiętaj, że na końcu wpisu znajdziesz też link do darmowych kart pracy z dzisiejszego tematu, więc jeśli chcesz się uczyć aktywnie – koniecznie je pobierz i wypełniaj podczas nauki.

A teraz zaczynamy!

Rokoko – informacje wstępne

Dzisiejszy post będzie poświęcony malarstwu europejskiego rokoka we Francji.

Zanim jednak przejdziemy do konkretnych obrazów, musimy najpierw zrozumieć klimat tego stylu w sztuce.

Rokoko rozwijało się w Europie w pierwszej połowie XVIII wieku, przede wszystkim we Francji, a potem rozprzestrzeniło się na inne kraje, jak Niemcy, Austria czy Włochy.

To szczególny moment po epoce baroku – ale uwaga: rokoko nie jest jego prostą kontynuacją! 

To raczej kontrreakcja na ciężar i monumentalność baroku, który był pełen kontrastów, napięć i teatralnych gestów. Bardzo ważna była wówczas sztuka religijna.

Rokoko natomiast jest lekkie, eleganckie, intymne i bardzo dworskie. To sztuka salonów, pałacowych apartamentów, prywatnych wnętrz arystokracji.

I dlatego też tematy malarskie zmieniają się diametralnie.

Zamiast wielkich scen religijnych zaczynają dominować sceny towarzyskie, miłosne i sielankowe.

Bardzo popularnym motywem będzie też tak zwane fête galante, czyli eleganckie zabawy arystokracji w parkach i ogrodach.

Antoine Watteau

Jednym z absolutnie najważniejszych malarzy rokoka francuskiego – i właściwie twórcą tej estetyki – był Antoine Watteau.

To właśnie on wprowadził do malarstwa sceny eleganckich spotkań w ogrodach, pełnych flirtu, muzyki i subtelnej melancholii.

Postacie na jego obrazach są eleganckie, ubrane w lekkie, pastelowe stroje, a cała scena przypomina nieco teatralne przedstawienie.

I to nie jest przypadek – bo Watteau bardzo interesował się teatrem, zwłaszcza komedią dell’arte, więc na jego obrazach często pojawiały się postaci inspirowane sceną teatralną.

Poznajmy teraz cechy obrazów rokokowych na przykładzie słynnego „Odjazdu na Cyterę”, czyli pracy, o której mówi się, że miłość dosłownie unosi się tu w powietrzu ♥ 

Jeśli spojrzysz na kompozycję obrazu, zauważysz kilka charakterystycznych cech:

• jasny koloryt i pastelowe barwy – róże, błękity, a wszystko mocno rozbielone
• delikatny modelunek światłocieniowy – żadne dramatyczne kontrasty, chiaroscura czy barokowe tenebryzmy, broń Boże!
• frywolność – często kameralny nastrój intymności, ale też radości z życia, lekkości, zabawy i flirtu.

François Boucher

Innym ważnym reprezentantem francuskiego rokoka był François Boucher.

Jeśli Watteau był subtelny i poetycki, to Boucher jest już bardziej dekoracyjny i zmysłowy. Jego obrazy są pełne jasnych kolorów, „miękkich” ciał, ale też bogatych tkanin.

Bardzo często malował tematy, w których pojawia się bogini Wenus, nimfy czy sceny pasterskie, które są właściwie fantazją o idealnym świecie. Nie jest to oczywiście realistycznie ukazana wieś, ale raczej arystokratyczne wizja o życiu na łonie natury.

Jean-Honoré Fragonard

Jeszcze dalej w stronę zmysłowości i lekkości poszedł kolejny artysta rokoka, czyli Jean-Honoré Fragonard.

Jego obrazy pełne są ruchu, flirtu i energii miłosnych igraszek.

Najbardziej znanym dziełem, które wyszło spod jego pędzla, jest oczywiście słynna „Huśtawka”. To obraz, na którym przedstawiona sytuacja jest właściwie jedną wielką grą spojrzeń, zalotów i dworskiej zabawy.

W malarstwie Fragonarda świetnie widać jedną z najważniejszych cech rokoka: przyjemność życia, lekkość i hedonizm.

To sztuka, która nie chce moralizować ani pouczać. Ona ma po prostu sprawiać przyjemność i zachwycać.

Rokoko we Francji – kontekst historyczny

Warto też pamiętać o kontekście historycznym.

Sztuka rokoka rozwija się w XVIII wieku i osiąga szczyt tuż przed wielkim przełomem społecznym w Europie, czyli rewolucją francuską w 1789 roku.

Dla wielu historyków sztuki rokoko jest właśnie symbolem tych ostatnich dekad starego porządku, świata ancien regime’u, który za chwilę całkowicie się zmieni. Upadek monarchii absolutnej, koniec systemu stanowego, utrata pozycji społecznej przez arystokrację czy nowe idee takie jak „wolność, równość i braterstwo” są tuż za rogiem.

Bonusy do nauki za free!

Okej, mamy to. Rokoko w telegraficznym skrócie za nami!

Czas zatem na obiecane prezenty. To darmowe karty pracy do dzisiejszego wpisu. Koniecznie je pobierz i wypełnij, żeby przećwiczyć przerobiony materiał w praktyce.

A jeśli potrzebujesz porządnie ogarnąć ten materiał oraz całą historię sztuki do matury, tutaj znajdziesz link do mojego sklepu z rzetelnymi materiałami do nauki, sprawdzonymi przez tysiące osób z całej Polski. Znajdziesz tam prezentacje z epok (tutaj np. z baroku i rokoka), fiszki z kanonem, a nawet nagrania webinarów oraz zapisy na kursy, które regularnie prowadzę razem z egzaminatorami maturalnymi! Wbijaj i ucz się z najlepszymi!

Wpadaj też na Instagrama Art Freaka, gdzie możesz głosować na temat następnego odcinka.

Widzimy się już niedługo w kolejnych Korkach z Historii Sztuki.

Powodzenia w nauce!