5 książek do matury z historii sztuki, które musisz znać

Cześć!

Bardzo często dostaję pytania o książki i podręczniki, od których warto zacząć swoją przygodę z historią sztuki. Dlatego wybrałam 5 podstawowych pozycji zorientowanych na osoby, które przede wszystkim chcą zdawać egzamin z tego przedmiotu. Polecam od nich zacząć, a następnie stopniowo rozszerzać je o kolejne pozycje, bardziej zorientowane na konkretny temat, który Cię zainteresuje.

Oto one!

 

1. Ars Longa   

To na dzień dzisiejszy dość mocna podstawa. Jedyny aktualnie podręcznik do historii sztuki dopuszczony do użytku szkolnego, z którego korzystają uczniowie liceów plastycznych przygotowujący się do matury.

Jeżeli dopiero zaczynasz naukę, naprawdę nie kombinowałabym z dziesięcioma różnymi książkami jednocześnie. Zacznij właśnie od Ars Longi. To ona uporządkuje Ci chronologię, pokaże najważniejsze style, kierunki, artystów i dzieła.

I tutaj muszę Ci powiedzieć coś, z czego jestem bardzo dumna – współautor Ars Longi, pan Wojciech Kieler, współpracuje ze mną w kursach maturalnych Art Freaka! W ramach Triathlonu i Maratonu Maturalnego prowadzi zajęcia z analizy dzieła sztuki. I powiem Ci jedno – co roku Kursanci go uwielbiają. Jest dla nich absolutnym mistrzem! Więc chyba przyznasz, że fajnie uczyć się z kimś, kto współtworzył podręcznik do matury z hiszu i od lat sprawdza arkusze, prawda? No właśnie! :)

Jeśli planujesz zdawać maturę z hiszu i też chcesz uczyć się pod okiem moim, pana Wojtka i drugiej egzaminatorki, Weroniki – TUTAJ znajdziesz link do listy zainteresowanych rocznym kursem Triathlon Maturalny. Startujemy co roku we wrześniu!

Muszę Cię jednak uprzedzić, że seria Ars Longa nie wyczerpuje całego materiału, bo nie powstał jeszcze ostatni tom poświęcony sztuce współczesnej. Część zagadnień trzeba więc uzupełniać z innych źródeł, ale mimo to Ars Longa daje już bardzo solidny fundament.

Wszystkie 3 dotychczasowe tomy znajdziesz w formacie PDF w necie. Znajdziesz je O TUTAJ.

 

2. Słownik terminologiczny sztuk pięknych  

Ta publikacja to absolutna Biblia każdego historyka sztuki i maturzysty z tego przedmiotu. Mój egzemplarz już dosłownie się rozpada. Korzystałam z niego na studiach i korzystam z niego do dzisiaj podczas przygotowywania materiałów dla Was.

To nie jest książka, którą czyta się od deski do deski, ale taka, do której regularnie się wraca.

Nie pamiętasz różnicy między biforium a triforium? Myli Ci się pendentyw z trompą? Chcesz sprawdzić, czym dokładnie jest impost, belkowanie albo kartusz? Wyjaśnienia wszystkich terminów znajdziesz właśnie tutaj.

A jeżeli planujesz później studia z historii sztuki, konserwacji zabytków czy architektury, ten słownik będzie Ci towarzyszył jeszcze przez dłuuuugie lata, dlatego naprawdę warto mieć go w domu.

Wiem też, że funkcjonuje w wersjach elektronicznych, więc jeśli nie chcesz od razu kupować papierowego wydania, możesz na początek korzystać z PDF-a.

A jeśli nie chcesz spędzać czasu na pracy ze słownikiem, serdecznie polecam Ci FISZKI TERMINOLOGICZNE Art Freaka. To aż 492 fiszki tekstowe obejmujące terminologię ze wszystkich epok. Oczywiście samodzielne opracowywanie materiałów ma swoje plusy, bo samo wyszukiwanie i zapisywanie definicji może być świetną formą nauki, ale… umówmy się – zajmuje to naprawdę sporo czasu. I właśnie tutaj z pomocą przychodził „Słownik terminologiczny sztuk pięknych”.

Nie musisz jednak robić tego na własną rękę. W fiszkach wszystkie pojęcia masz już gotowe, uporządkowane i zebrane w jednym miejscu. Znajdziesz je TUTAJ!

3. Sztuka świata + Sztuka polska

Kolejna pozycja to słynna „Sztuka świata” wydawnictwa Arkady. To dziesięciotomowe wydawnictwo, które od lat jest jedną z najczęściej polecanych serii dla osób uczących się historii sztuki. Każdy tom poświęcony jest innemu okresowi lub zagadnieniu, dzięki czemu możesz stopniowo pogłębiać wiedzę z poszczególnych epok. To świetne uzupełnienie Ars Longi, bo wiele tematów zostało tutaj opisanych znacznie szerzej i bardziej szczegółowo (nawet szerzej, niż jest to wymagane pod maturę, dlatego jeśli nie zostało Ci wiele czasu do egzaminu – czyli np. mniej niż rok – nie polecam brać się za czytanie tej serii od deski do deski!).

Co ciekawe, powstało podobne opracowanie, ale dotyczące wyłącznie naszej rodzimej sztuki, czyli analogiczna do „Sztuki świata” seria „Sztuka polska”. To siedem tomów o zróżnicowanej wielkości. Bardzo polecam tę serię, bo sztuka polska regularnie pojawia się na maturze, a wielu uczniów poświęca jej zdecydowanie za mało uwagi.

 

4. Grażyna Bastek – Rozmowy obrazów

To propozycja nie jest typowym podręcznikiem. 

Zamiast tego uczy analizować obrazy, dostrzegać symbole i ukryte znaczenia. Uczy, jak zadawać dziełom pytania. Jak dostrzegać kompozycję, światło, kolor czy gesty postaci i wyciągać z nich konkretne wnioski. A to przecież później bardzo procentuje przy analizach na maturze i podczas pisania wypracowań!

To świetna pozycja dla osób, które chcą po prostu polubić historię sztuki. Grażyna Bastek pisze bardzo przystępnym językiem, bez akademickiego zadęcia. Jednocześnie ma ogromną wiedzę i potrafi opowiadać o sztuce tak, że naprawdę chce się czytać kolejne rozdziały. Dodaj ją do swojej podstawowej listy jako miłe urozmaicenie nauki lub odskocznię od podręcznika!

 

5. Ernst Gombrich – O sztuce

Na koniec klasyka klasyków. Myślę, że nie ma historyka sztuki, który nie znałby Gombricha.

To jedna z najbardziej znanych książek o historii sztuki na świecie. I chyba jej największą zaletą jest to, że czyta się ją… jak świetną opowieść.

Gombrich nie zasypuje Cię datami, nie próbuje nauczyć Cię wszystkiego na pamięć. Pokazuje, jak rozwijała się sztuka i dlaczego kolejne epoki wyglądały właśnie tak, a nie inaczej.

To książka, która pozwala spojrzeć na historię sztuki dużo szerzej niż tylko przez pryzmat matury. Moim zdaniem warto po nią sięgnąć, ale już wtedy, kiedy opanujesz podstawy.

 

To oczywiście tylko 5 pozycji, od których moim zdaniem warto zacząć.

Później, wraz z rozwojem Twoich zainteresowań, możesz sięgać po kolejne książki dotyczące konkretnych epok, artystów czy zagadnień.

Zawsze mówię moim Uczniom, że historii sztuki uczymy się „na cebulę”, nakładając do naszej pasji kolejne warstwy. I właśnie tak potraktuj dzisiejsze polecajki – jako podstawową, wewnętrzną warstwę, którą polecam rozszerzać o kolejne.

Mam nadzieję, że ten wpis ułatwi Ci wybór pierwszych książek i pozwoli zaoszczędzić sporo czasu podczas kompletowania swojej biblioteczki.

A jeśli szukasz gotowych materiałów do nauki, TUTAJ znajdziesz link do moich prezentacji, fiszek oraz webinarów – sprawdzonych przez lata przez kolejne roczniki Maturzystów.

Trzymam mocno kciuki za Twoją naukę!

 

Kasia, Art Freak